Introductie nieuwe sociale onderzoeksmethode in wetenschappelijk netwerk Groene Brein

“Gezamenlijk toegang krijgen tot ons intuïtieve weten door niet alleen je denken maar ook je lichaam te gebruiken, kan samenwerkingsprocessen geweldig versnellen”,  Dr. Daan Andriessen | Lector Methodologie van Praktijkgericht Onderzoek| Hogeschool Utrecht

Jac en Damaris hebben 23 november de in de Economy Transformers Academy ontwikkelde nieuwe sociale onderzoeksmethode mogen introduceren in het netwerk van het Groene Brein. Een bijzondere gelegenheid om twee werelden elkaar te laten kruisen. Door letterlijke geboorte en sterfte konden enkele mensen er tot hun spijt niet bij zijn, maar met de mensen die er wel waren hebben we een mooie sessie gehad. We beoefenden als kennende subjecten de methode eerst op een concreet te kennen object: een fles. Vervolgens verdiepten we ons op dezelfde manier in het fenomeen vertrouwen,  voortkomend uit het vraagstuk dat Antoine Heideveld van het Groene Brein inbracht over de circulaire economie. Hij verwoordde het zo: “aan de ene kant zijn er echt heel veel bottom-up initiatieven die om een soort van ondersteuning vragen en gezien willen worden in het publieke veld. Maar het lijkt dat ze gesmoord worden en afhaken op het moment dat de overheid, in welke vorm ook, zich ermee gaat bemoeien en van bovenaf begint te sturen. Beide partijen willen dit niet.” Antoine vraagt zich af welke rol vertrouwen hier eigenlijk in speelt.

Om te weten wat een gezonde verhouding tussen overheid en bottom-up initiatieven eigenlijk vraagt van de verschillende partijen, besloten we daarom om eerst het fenomeen ‘vertrouwen te onderzoeken. We konden de sessie niet beëindigen met een conclusie maar wel kregen we al zicht op een aantal essentiële elementen van het begrip vertrouwen.

Van de sessie hebben we gezamenlijk al enkele inzichten opgedaan die we graag met jullie delen.

Onderzoek naar het begrip ‘Fles’ 
Wat hoort bij de essentie van de fles?

  • Vorm (vanuit bredere onderkant in de hals toelopend naar de smallere opening aan de bovenkant waaruit geschonken kan worden)
  • Inhoud (er kan altijd iets vloeibaars in)
  • Materiaal = glas. (Dit onderzochten we nog nader. Het leek erop alsof het materiaal allemaal subsoorten oproept, zoals een kruik als hij van aarde gemaakt is. Is er een soort oerfles van waaruit de andere flessen ontstaan zijn?)
  • Afsluitbaarheid (er hoort een dop bij)
  • Beperkte lengte en breedte (hand-zaamheid voelt als een voorwaarde)
  • Vlakke onderkant (moet in ieder geval kunnen staan)

In het begrip ervan ontstond een verhouding tussen de menselijke behoefte en de fles die daaruit ontstaan lijkt te zijn. Dankbaarheid en een dichte betrokkenheid bij de fles als fenomeen ontstonden. Mensen ervoeren de fles als het ware in hun eigen lijf. Opmerking uit de groep: de eerste fles is ook gemaakt van een varkensmaag of varkensblaas.

Idee ‘Vertrouwen’
Essentiële eigenschappen die omhoog kwamen in het onderzoek tot nog toe:

  • Ruimte
  • Contact / aanraken / raken (ogen, fysiek, ‘ikken’ (=werkwoord, ‘ik’ van de een raakt het ‘ik’ van de ander)
  • Geven en daarna ontvangen (vertrouwen geven wekt vertrouwen bij de ander)
  • Plek geven en nemen
  • Balans
  • Gelijkwaardigheid
  • Eigen autoriteit
  • Authenticiteit
  • Zelfstandigheid
  • Het is een activiteit, het vraagt activiteit
  • Alles mag er zijn
  • Elkaar kennen

We ontdekten een vertikale verbinding waarin je vertrouwen hebt in de eenheid van mens en wereld. Dit voelt als een soort staat van zijn. En een meer horizontale verbinding waarin je vertrouwen in elkaar stelt. We speelden met de verhouding daartussen. We zijn uiteindelijk gestopt bij de ervaring dat gronding in de eenheid een basis vormt voor vertrouwen tussen mensen. Een soort ankerpunt.  Beide zijn echter aan de orde als het over vertrouwen gaat.

Marcel: ik vraag me af of ‘vertrouwen’ een idee is en daarmee een combinatie van meerdere begrippen.

Margreet Boersma: “Hoe komen we tot waarheid? Kunnen we onze zintuigen wel vertrouwen? Of staat met de ontwikkelingen in de kwantumfysica zelfs dat op losse schroeven? Damaris en Jac hebben ons in een middag meegenomen naar ons innerlijke weten op een uitnodigende en integere manier. Een aanrader!”